1.Begin je dag met een vast ochtendritueel
Misschien moet je er vroeger voor opstaan (en dan ook vroeger gaan slapen, moe zijn en creativiteit gaan slecht samen!), maar begin je dag op een manier die voor jou inspirerend is: wakker worden bij een kop dampende thee in je tuin of op je balkon (in de winter met een dekentje om je heen), zomaar wat tekenen, een ochtendwandelingetje, gedichten lezen … Het maakt niet uit wat het is, als het maar bij je past en je dag in zachtheid van start laat gaan. Zelf begin ik elke dag met schrijven, lukraak wat in me opkomt, ook wanneer ik het gevoel heb dat er niks te schrijven valt. Tip: zet je telefoon, laptop of tablet pas aan wanneer je ochtendritueel om is!
2.Gebruik kleur
In een periode toen ik volkomen knock-out was door een moeizame relatie zat ik een keer wezenloos in de auto op de parking van de supermarkt en dacht ik: wat heb ik nu – meteen – nodig? Het antwoord was: pizza en kleurige schrijfstiften. Sindsdien ben ik nooit meer gestopt met schrijven in alle kleuren van de regenboog en ben ik ook mijn schrijfsels gaan versieren met specialere letters, omlijningen en tekeningetjes. Kleur kan je overal toepassen: gekleurd papier, kleurige post-its, een vrolijke agenda in plaats van een nietszeggend zwart exemplaar, meer kleur in je kleding of accessoires, kleur in je huis, bloemen op tafel, …
3. Gebruik een schrijfboekje
Misschien zijn niet voor iedereen schrijfboekjes een even onmisbaar levensonderdeel als voor mij, maar toch geloof ik dat je mét schrijfboekje creatiever bent. Meteen opschrijven wanneer er een idee voorbijkomt, ongemerkt de speciale schoenen van je overbuurman in de trein natekenen, een verbeter-de-wereld-in-10-stappen-lijst maken, … Ongetwijfeld zijn er honderd apps waarmee je dat ook allemaal kan, maar ik heb geen smart phone en hoe dan ook kan zo’n ding de vergelijking met een opschrijfboekje nooit doorstaan.
4.Wees gul voor jezelf
Is er iets waarvan je weet dat het je creativiteit stimuleert, of je doodgewoon in een opgewekte stemming brengt, misschien iets wat je het gevoel geeft dat het een beetje kinderachtig is en je eraan moet weerstaan? Gun het jezelf! Vrolijke stickers, kleurpotloodjes, tape om mee te decoreren, een vulpotlood, een speciale opbergdoos, theelichthouder, grappig uitziende plant, … Als je koopverslavende neigingen hebt moet je hiermee misschien uitkijken, maar als je zoals ik eerder het type ‘ach dat heb je toch helemaal niet nodig!’ bent, is het een goeie.
5.Beschouw jezelf als een kunstenaar en organiseer een wekelijkse ‘artist date’
Dit idee komt uit ‘The Artist’s Way’ van Julia Cameron en bestaat erin dat je elke week een vast moment reserveert voor een exclusief afspraakje met jezelf en niemand anders dan jezelf. Om iets buiten je platgetreden paden te gaan doen. Naar een park waar je nooit eerder bent geweest, een museum, met de trein naar een stad die je niet goed kent, in een koffiebar gaan zitten en verhalen verzinnen over de mensen die je daar ziet, … Heel verfrissend kan zo’n ‘artist date’ zijn, maar de kunst is om het vol te houden. Er lijkt altijd wel een goeie reden te zijn waarom je er deze week ‘geen recht op hebt’ of ‘eerst echt iets moet afwerken’.
6.Lees over creativiteit
‘Big Magic’ van Elisabeth Gilbert geeft je een boost. Haar visie op creativiteit is tegelijk no-nonsense, humoristisch en een beetje spiritueel. De al eerder vermelde Julia Cameron helpt je in ‘The Artist’s Way’ via een 12-wekenprogramma je eigen inspiratie te vinden. Ook als je je zoals ik niet netjes aan die 12 weken houdt, kan je er wat aan hebben. ‘Steal like an artist’ en ‘Show your work’ van Austin Kleon lezen snel en gemakkelijk. Het zijn niet de boeken die je leven zullen veranderen, maar als je er hier en daar iets uit kan oppikken, is dat mooi meegenomen. De teken/schrijfboeken van Lou Niestadt – ‘Groots en meeslepend leven’ en ‘Less is luxe’ (zie hierboven) – zijn alleen al leuk om door te bladeren en je te laten inspireren door de combinatie van handgeschreven tekst en kleurige gedetailleerde tekeningen.
7.Wissel hoofd/zitactiviteit doorheen je dag altijd af met beweging
Wanneer ik me niet zo geweldig voel, heb ik de neiging om zo weinig mogelijk te bewegen en zo hard mogelijk te denken hoe ik uit het slop raak, al weet ik dat het hopeloos fout is en nog hopelozer niet werkt. Ook wanneer je je ‘normaal’ voelt een slecht idee. Eigenlijk moet met je hoofd of zittend werken (maximum anderhalf à twee uur) altijd afgewisseld worden met beweging. Wanneer ik een tijd geschreven heb of piano geoefend, ga ik in de tuin werken of afwassen, de was ophangen of fietsen. Niet mogelijk op kantoor? Je kan het raam openzetten en je een paar minuutjes uitrekken, naar de koffie-automaat wandelen, tijdens je lunch naar buiten gaan, een paar verdiepingen traplopen, …
8.Wacht niet op inspiratie maar train je creativiteitsspieren
Vele mensen denken dat je alleen maar creatief kan zijn op het moment dat de heilige inspiratie je overvalt. Natuurlijk kan je op de vleugels van een creatieve golf geweldige dingen doen en voelt de flow daarvan heerlijk. Maar als je daarop zit te wachten, gebeurt er waarschijnlijk niet veel. Creativiteit is als een spier die geoefend moet worden om soepel te werken. Als je ergens creatiever in wil worden – tekenen, fotograferen, koken, schrijven, events organiseren, vergaderen, songs schrijven … – dan moet je dat simpelweg zo vaak mogelijk doen. In plaats van om de 2 maanden een keer dat half uurtje dat er na alle dagelijkse beslommeringen nog overblijft, moet je het een vaste regelmaat in je leven geven en daar zo min mogelijk van afwijken. Schrijf het desnoods in je agenda.
9.Ruim op
Je kent het begrip wel: ‘creatieve chaos’. En je hebt altijd mensen die beweren dat een rommelige werkplek wijst op meer creativiteit. Bij een ander kan dat misschien kloppen, bij mij in elk geval niet. Rommel staat voor mij gelijk met stagnatie op alle vlakken. Rondslingerende spullen die al weken op dezelfde plek liggen maken mij depri in plaats van creatief, terwijl orde mij een fris hoofd en een goed humeur geeft. Even 10 minuten in sneltreinvaart opruimen kan een ware opkikker zijn, het kan trouwens precies de beweging uit nummer 7 zijn die je nodig hebt. En je zal zien: terwijl je loopt op te ruimen, valt je één of ander leuk idee in.
10.Zorg na een moment of periode van inspiratie voor structuur
Iedereen heeft het wel eens: een uur, halve dag of zelfs een paar dagen waarin je een soort hemelse bevlogenheid hebt. Ideeën buitelen je hoofd in, het voelt allemaal alsof je even een ander mens bent en je bent er zeker van dat je geweldige dingen op het spoor bent. Dat betekent dat je op rechterhersengolven van intuïtie en associaties aan het surfen bent. Heel mooi allemaal, maar oh zo jammer als je twee weken of zelfs maar een dag later het ontnuchterende gevoel hebt ‘waar ging dit nu eigenlijk over?’ of ‘ik heb er alweer niks mee gedaan’. Dat laatste moet je dus bewust wél doen. Je linkerhersenhelft moet nu harder gaan werken. Keer terug naar je ideeën, schrijf op, orden, structureer, maak een actieplan, doe opzoekingen, denk verder na … Het kan plots allemaal heel saai lijken, maar laat je niet ontmoedigen. Dump onbruikbare delen van ideeën en geef niet te snel op. Het is mogelijk dat je tijdens meer gestructureerd werken – of misschien eerder terwijl je een wandeling maakt of wanneer je ’s ochtends wakker wordt – weer nieuwe, aanvullende ideeën krijgt.
Heb je je eigen supertips voor meer creativiteit? Deel ze hieronder!
Op 27 augustus geef ik een ééndaagse workshop creativiteit in Leuven.
Nochtans, als je naar zijn intentie luistert, lijkt daar weinig reden voor te zijn. Twee jaar voor zijn dood zei hij in een interview over het toen nog ongepubliceerde ‘O amor natural’: ‘Ik geloof dat, tot op heden, een groot deel, zoniet alles, van de literaire werken over de liefde, de liefde tracht te verheerlijken of te analyseren als een versmelting van lichamelijke en geestelijke liefde. Er ontbreekt de optiek van lichamelijke liefde als een waardige uitdrukking van de liefde. Wanneer we spreken over liefde, hebben we het meer over een gevoel dan over een praxis, een ervaring. Mijn idee was de fysieke kant van de liefde te verheerlijken, in poëtische en waardige taal. Ik wilde niet over het obscene spreken, en ik gebruik ook geen obscene woorden.’
het circus van folteringen
beeld, heel zacht wit. Een wat oudere man, met snor en baard en mooi gespierde torso, zijn gezicht ter hoogte van de borst van … een heel jong meisje? Een kind? Betrokkenheid, verstrengeling, en toch ook losstaan, de armen strak naast zich. Een titel en een suggestie van intimiteit die vragen oproepen. Verbeeldt de kinderlijke figuur zijn gedachten? Waarom blijven ze allebei in het marmer verankerd, de ene met alleen de suggestie van armen, de ander zonder onderlichaam?
Berlijn is ook een stad van street art en graffiti, hieronder in RAW, een plek die aan de anarchistische wijk Christiania in Kopenhagen doet denken. Licht verloederde pakhuizen, kraak, muurschilderingen, skaterscultuur, …
Ben ik ook nooit meer gestopt met het kopen van notitieboekjes en -schriften en heb ik me ontwikkeld tot passionele liefhebber van wat in het Engels met een mooi en wat ondoorzichtig woord ‘stationery’ heet. Mijn eerste exemplaren dateren uit de jaren ’80, tijdperk van duur en leeg snobisme in de mode, maar ook van Indische sjaaltjes, hemden en lange rokken, Chinese fluwelen slofjes en … zwarte notitieboekjes met rode hoeken, rode rug en lage papierkwaliteit die je in welbepaalde winkels tussen de wierookstokjes en de patchouli kon vinden. Ik heb er een stapel volgepend tussen mijn 14e en ergens in de 20e.
Intussen weet ik dus wel wat af van notitiespul. Mij zal je nooit betrappen met een zielig Atoma-schriftje of een geperforeerd lijntjesblok. Sinds een paar maanden heb ik een ommekeer gemaakt: hoewel ik al zowat mijn hele leven schrijf heb ik nu besloten dat ik een schrijver ben en dat ik voortaan gul zal zijn voor mezelf. Vroeger kocht ik over het algemeen een nieuw notitieboek wanneer het vorige bijna volgeschreven was. Ik had zelfs een vaag bijgeloof dat wanneer ik zomaar op lukrake momenten boekjes kocht en die lege exemplaren ‘God forbid’ zelfs zou gaan oppotten er iets radicaal fout zou gaan. Nu laat ik mezelf gaan, koop ik wat me bevalt op om het even welk moment, in allerlei formaten, beschouw ik dat als het verwennen van de schrijver in mij en weet ik dat op termijn alles altijd volgeschreven raakt.
Om 
sandra roobaert 